سفارشات جامع و کامل برای نحوه غذا خوردن
1 - آغاز غذا با نام خدا
غذاى خود را با نام خدا آغاز كنيد
امام على (عليه السلام ) فرمودند:
به هنگام غذا خوردن خداى را ياد كنيد و از بيهوده گوئى اجتناب نمائيد زيرا كه طعام نعمت و رزقى از خداوند است و بر شماست كه در آن خداى را ياد كرده و شكر گوئيد.
فروع كافى ، ج 6، ص 296
2 - نمك قبل از غذا
ابتداى غذا، كمى نمك بخوريد
حضرت على (عليه السلام ) فرمودند:
در شروع به غذا خوردن ، نمك بخوريد، اگر مردم مى دانستند نمك چه خاصيتى دارد هر آينه به جاى داروهاى مجرب ديگر آن را انتخاب مى كردند.
طب الائمه ، ص 70
3 - شروع با سركه
خوب است غذا را با سركه شروع كنيد
محمد بن على گويد: مردى در خراسان خدمت امام رضا (عليه السلام ) بود. غذايى براى آن حضرت آوردند كه با آن سركه و نمك بود. آن حضرت آغاز غذا را با سركه شروع كردند، آن مرد گفت : قربانت گردم ، شما به ماها امر كرديد با نمك شروع كنيم ! آن حضرت فرمودند: اين مثل آن است ، بدرستى كه سركه ذهن را قوى و عقل را زياد مى كند.
طب و درمان ، ص 140
4 - شستن دست ها
دست هايتان را قبل و بعد از غذا بشوئيد
امام على (عليه السلام ) فرمودند:
شستن دست ها قبل از غذا، رزق را زياد مى كند، لباس ها را از آلودگى حفظ مى نمايد و چشم را تقويت مى كند.
خصال ، ص 612
5 - كم خوردن و سالم بودن
كمتر غذا بخوريد تا كمتر بيمار شويد.
امام على (عليه السلام ) فرمودند:
خوراكت را كم كن تا بيمارى تو كم گردد.
غررالحكم ، ج 1، ص 114
6 - كم خوردن و سبك بودن
كمتر غذا بخوريد تا سبكتر باشيد
رسول گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله ) فرمودند:
محبوبترين شما در پيشگاه خدا آنكس است كه كم خوراكتر و سبكتر باشد.
كنز العمال ، ج 15، ص 261
7 - ميانه روى در خوردن
در غذاخوردن ميانه رو باشيد
امام صادق (عليه السلام ) فرمودند:
هرگاه مردم در خوراك خود ميانه رو باشند، بدن هايشان پايدار و محكم است .
سفينة البحار، ج 2، ص 79
8 - سبك خوردن
سعى كنيد سبك و متعادل غذا بخوريد
امام كاظم (عليه السلام ) فرمودند:
تدبير غذايى و رژيم خوراكى اين نيست كه اصلا چيزى نخورى ولكن رژيم اين است كه چيزى بخورى اما سبك
وسائل الشيعه ، ج 17، ص 183
9 - پرهیز از پرخورى و هوشيارى
از پرخورى بپرهيزيد تا هوشيار بمانيد
رسول گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله ) فرمودند:
پرخورى موجب از بين رفتن و نابودى هوشيارى و زيركى است .
مستطرف ، ج 1، ص 180
10 - پرخورى نکردن
از پرخورى بپرهيزيد تا تندرست بمانيد
امام على (عليه السلام ) فرمودند:
يا كميل ! شكمت را از خوراك پر مكن ، براى آب هم جا بگذار و براى هوا هم قرار بده ، تا اشتها دارى دست از خوراك بردار، اگر اين كارها را انجام دادى خوراك بر تو گوارا گردد، همانا تندرستى با كم خوردن و كم نوشيدن است .
تحف العقول ، ص 66
11 - اشتها به غذا
از خوردن غذايى كه بدان اشتها نداريد، بپرهيزيد
رسول گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله ) فرمودند:
بر حذر باش از آنكه ، بخورى آنچه را اشتها ندارى كه باعث حماقت و نادانى مى گردد.
لئالى الاخبار، ش 2
12 - سير بودن دائمى
از هميشه سير بودن بپرهيزيد
امام على (عليه السلام ) فرمودند:
از هميشه سير بودن و بسيار خوردن بپرهيزيد كه اين كار بيمارى ها و رنج ها را بر مى انگيزاند.
غررالحكم ، ج 51، ص 151
13 - حرام خوردن
از غذاى حرام دورى گزينيد
رسول گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله ) فرمودند:
هر كه لقمه اى از حرام بخورد، تا چهل شب نمازش مقبول نگردد و تا چهل روز دعايش مستجاب نشود و هر گوشتى كه از حرام برويد، آتش به آن سزاوارتر باشد.
بحارالنوار، ج 66، ص 314
14 - غذاى داغ
از خوردن غذا داغ اجتناب نماييد.
امام على (عليه السلام ) فرمودند:
غذاى گرم را وا نهيد تا سرد شود زيرا، براى رسول اكرم (صلى الله عليه و آله ) غذا حاضر كردند (ايشان ) فرمودند: وا نهيدش تا سر شود و قابل خوردن گردد، كه خداى عزوجل آتش به ما نمى خوراند، و بركت در غذاى خنك است .
فروع كافى ، ج 6، ص 322
15 - در جمع خوردن
بهتر است در جمع غذا بخوريد
پيامبر گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله ) فرمودند:
محبوبترين خوراكى در پيشگاه خدا چيزى است كه دست ها بر آن زياد باشد. (خورنده ى آن بسيار باشد.)
نهج الفصاحة ، ص 15
16 - فوت كردن در ظرف غذا
در ظروف آب و غذا فوت نكنيد
امام صادق (عليه السلام ) فرمودند:
دميدن در ظرف آب و غذا و در محل سجده مكروه است .
خصال ، ص 158
17 - توجه به مستمندان
مستمندان را هنگام خوردن غذا رد نكنيد
امام على (عليه السلام ) فرمودند:
چون سفره ى غذا گذارده شد و، سائل و مستمندى از راه رسید او را رد نكنيد.
محاسن برقى ، ص 423
18 - شام شب
شب ، حتما شام بخوريد ولو به لقمه اى
امام رضا (عليه السلام ) فرمودند:
شب حتما غذا بخوريد، اگر چه مقدار كمى نان باشد، چون باعث قوت جسم مى شود.
طب الائمه ، ص 65
19 - شتاب در خوردن
غذا را خوب بجويد و در خوردن هرگز شتاب نكنيد
امام صادق (عليه السلام ) فرمودند:
غذا خوردن را طولانى كنيد، زير لحظات آن از عمرتان محسوب نمى شود.
سفينة البحار، ج 1، ص 27
20 - راه رفتن و خوردن
سعى كنيد هنگام راه رفتن چيزى نخوريد
امام صادق (عليه السلام ) فرمودند:
در هنگام راه رفتن چيزى نخوريد، مگر آنكه مجبور باشيد.
روضة المتقين ، ص 524
21 - سبزى با غذا
بر روى سفره ى غذا سبزى را فراموش نكنيد
پيامبر گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله ) فرمودند:
سفره هاى خودتان را با سبزى ها بيارائيد، زيرا انواع ميكروب ها را نابود مى سازد.
طب النبى . ص 3
22 - غذاى ريخته شده در سفره
بهتر است غذاهاى ريخته شده بر روى سفره را بخوريد
حضرت على (عليه السلام ) فرمودند:
امورى موجب رزق و روزى انسان مى شود: (كه از جمله ى آن امور) - خوردن غذاهاى ريخته شده بر سر سفره است .
طب و درمان ، ص 49
23 - نوشيدن بين غذا
سعى كنيد در بين غذا آب نياشاميد
امام رضا (عليه السلام ) فرمودند:
هر كس بخواهد كه معده اش ناراحت نشود، در بين غذا آب نياشامد تا وقتى كه خوردن غذا پايان پذيرد. هر كس در هنگام خوردن طعام آب بخورد، بدنش مرطوب و معده اش ضعيف گردد و رگ ها جوهر و قوت غذا را نمى گيرند.
مستدرك الوسائل
24 - نوشيدن آب با غذاى چرب
از نوشيدن آب ، پس از غذاى چرب اجتناب نمائيد
امام صادق (عليه السلام ) فرمودند:
آب خوردن روى غذاى چرب ، درد را به هيجان آورد.
وسائل الشيعه ، ج 17، ص 190
25 - آب سرد و غذاى گرم
از نوشيدن آب سرد پس از غذاى گرم بپرهيزيد
امام رضا (عليه السلام ) فرمودند:
نوشيدن آب سرد پس از غذاى داغ و شيرينى ، باعث از بين رفتن و فساد دندان ها مى گردد.
بحارالانوار، ج 4
26 - زياد نوشيدن
از زياد خوردن و زياد نوشيدن بپرهيزيد
رسول گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله ) فرمودند:
دل هاى خويش را با زياد خوردن و زياد نوشيدن نميرانيد، كه دل چون زراعت است ، وقتى آب آن زياد شد خواهد مرد.
نهج الفصاحة ، ح 2489
27 - جرعه جرعه نوشيدن
بهتر است آب را جرعه جرعه بنوشيد
حضرت على (عليه السلام ) فرمودند:
بارها ناظر پيغمبر اكرم (صلى الله عليه و آله ) بودم ، آن حضرت هرگاه آب مى آشاميد، سه مرتبه در بين آشاميدن نفس مى كشيد، و رد هر مرتبه كه مى خواست شروع به آشاميدن كند به نام خدا شروع مى كردند و بعد از نفس كشيدن الحمدلله مى گفتند.
بحارالانوار، ج 1، ص 476
28 - سر كشيدن آب
هنگامى كه آب مى نوشيد آب را يك مرتبه سر نكشيد
رسول گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله ) فرمودند:
هرگز تشنه شديد آنچنان آب بياشاميد كه گويى آب را مى مكيد و هرگز آن را لاجرعه (يكمرتبه ) سر نكشيد، بلكه آن را بمكيد.
طب النبى ، ص 5
29 - نوشيدن در ظرف ترك خورده
سعى كنيد در ظروف ترك خورده آب ننوشيد
رسول گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله ) فرمودند:
از كناره ى دستگيره ى ظرف و جاى شكستگى آن آب نياشاميد.
سفينة البحار، ج 1
30 - ايستاده نوشيدن
سعى كنيد ايستاده آب نياشاميد
رسول گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله ) فرمودند:
فردى از شما ايستاده آب نياشامد.
طب النبى ، ص 4
31 - اسراف كردن
در خوردن و نوشيدن از اسراف بپرهيزيد
خداوند سبحان در قرآن كريم مى فرمايد:
بخوريد و بياشاميد ولى اسراف نكنيد، كه خداوند اسراف كنندگان را دوست ندارد.
اعراف ، آيه ى 31
32 - شكرگزارى بعد از غذا
پايان هر غذا شكرگزارى از نعمت هاى خدا را فراموش نكنيد.
خداوند سبحان در قرآن كريم مى فرمايد:
اى كسانيكه ايمان آورده ايد، از خوراكى هاى پاكيزه اى كه روزى شما قرار داده ايم بخوريد، سپاسگزار خدا باشيد، اگر او را عبادت مى كنيد.
بقره ، آيه ى 172
33 - نمك پس از غذا
در پايان غذا هم كمى نمك بخوريد
امام باقر (عليه السلام ) فرمودند:
خداوند به حضرت موسى (عليه السلام ) وحى كرد كه قوم خود را امر كن غذا را با نمك آغاز و با آن پايان دهند، در غير اين صورت اگر دچار هر بيمارى شدند جز خود را ملامت نكنند.
طب الائمه
34 - خلال كردن
پس از صرف غذا، خلال كردن را فراموش نكنيد
رسول گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله ) فرمودند:
خلال كنيد، چون خلال كردن دهان را پاكيزه مى كند و براى لثه ها خوب است .
كافى ، ج 6، ص 376
35 - شستن دهان
پس از خلال كردن ، دهانتان را حتما بشوئيد
امام حسين (عليه السلام ) فرمودند:
امير المؤ منين به ما دستور مى داد تا بعد از خلال كردن ابتدا سه بار دهان را شستشو دهيم و سپس آب بنوشيم .
النهاية ، ج 2، ص 99
36 - مسواك كردن
پس از هر غذا مسواك كردن را فراموش نكنيد.
رسول گرامى اسلام(صلى الله عليه و آله ) فرمودند:
مسواك ده فايده دارد، دهان را پاكيزه مى كند،
موجب رضايت خداوند است ، حسنات را تا هفتاد برابر افزون مى كند، سيره ى من است و استحباب دارد، زردى دندان را مى زدايد و دندان ها را سفيد مى كند، لثه را محكم مى كند، بلغم را مى برد، ضعف چشم را برطرف مى نمايد و اشتها را زياد مى كند.
خصال ، ص 481
37 - استراحت پس از غذا
پس از صرف غذا كمى استراحت نمائيد
امام صادق (عليه السلام ) فرمودند:
به پشت خوابيدن ، پس از خوردن غذا، بدن را فربه و غذا را هضم مى كند و ناراحتى را برطرف مى گرداند.
(معمول امام رضا (عليه السلام ) آن بود كه هرگاه غذا تناول مى كرد به پشت مى خوابيد و پاى راستش را بر روى پاى چپش قرار مى داد.
سفينة البحار، ج 1، ص 27
38 - حمام كردن پس از غذا
هرگز با شكم پر حمام نكنيد
امام رضا (عليه السلام ) فرمودند:
با شكم پر حمام نگيريد چون سبب توليد قولنج مى شود.
رسالة ذهبيه ، 29 - 26
39 - دو توصيه ى مهم !
تا گرسنه نشديد غذا نخوريد و تا سير نشديد دست از غذا بكشيد
پيامبر گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله ) فرمودند:
در حالى غذا بخور كه اشتها داشته باشى و هنگامى دست از غذا بكش كه هنوز اشتهايت باقى است .
بحار، ج 62، ص 291
40 - چهار توصيه مهم !
اين چهار توصيه ى مهم را حتما بكار بنديد
حضرت على (عليه السلام ) به فرزندشان امام حسن (عليه السلام ) فرمودند:
چهار كلمه به تو مى آموزم كه تو را از درمان بى نياز سازد.
- تا گرسنه نباشى غذا مخور، و هنوز مايل به غذا باشى دست از آن بردار، غذا را به جا و نيكو بخور (خوب بجو) و هنگامى كه خواستى به بستر روى خود را به بيت الخلاء عرضه كن (به مستراح برو)
خصال ، ح 60
(از خدا خواستم تا دردهايم را التيام بخشد. خداوند پاسخ گفت: نه! هر دردی را درمانيست و اين تو هستي که بايد درمان دردهايت را بجويي.)